Zakończył się Skaning Głębokiej Sztolni Fryderyk w Tarnowskich Górach (UNESCO)

Po kilku miesiącach prac zakończył się skaning Głębokiej Sztolni Fryderyk. Dzięki wygenerowanym modelom 3D można zobaczyć, jak wyglądają podziemne wyrobiska w Tarnowskich Górach, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

W ramach projektu przeprowadzono inwentaryzację części Głębokiej Sztolni Fryderyk od roznosu sztolni wraz z portalem poprzez część podziemną do zakładu wodociągowego Staszic o dł. 4650 m. Na trasie znajdują się m.in. szyby górnicze: Pomoc Szczęściu, szyb maszynowy nr 22 (Karlik), szyb nr 17 (Sylwester), szyb nr 13 (Ewa), szyb nr 5 (Adam).

Inwentaryzacja została wykonana technologią skaningu laserowego 3D. Zastosowana metoda pomiarowa umożliwiła uzyskanie pełnej informacji o obiekcie, bez konieczności kontaktu z nim. Najpierw przeprowadzono pomiary, później rejestrację poszczególnych stanowisk w jedną chmurę punktów, na podstawie której na koniec wygenerowano modele 3D obiektów.

Po zeskanowaniu podziemi, na podstawie zebranych danych, powstało nadzwyczaj precyzyjne opracowanie, które nie sposób uzyskać przy zastosowaniu tradycyjnych metod pomiarowych. Modele 3D wraz z opisem opublikowano w internecie, co pozwala na szczegółowe poznanie każdego zeskanowanego fragmentu sztolni.

Wpisanie tarnogórskich obiektów pogórniczych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO zobowiązało nas do inwentaryzacji podziemi m.in. za pomocą skaningu 3D. W 2016 r. udało się zeskanować trasę turystyczną Zabytkowej Kopalni Srebra (blisko 2 km) wraz z szybami Anioł, Żmija i Szczęść Boże oraz infrastrukturą na powierzchni. Jednak tarnogórskie wyrobiska ciągną się o wiele dalej. Sam centralny system sztolniowy odwadniania kopalni Fryderyk osiągnął wraz z chodnikami pomocniczymi łączną długość ok. 17 kilometrów.

Skaningiem 3D zajęła się firma Geocartis, która kilka lat temu wykonała wspomniany już skaning trasy wycieczkowej Zabytkowej Kopalni Srebra w Tarnowskich Górach (animację na co dzień oglądają turyści w sali kinowej).

Sfinansowanie całego projektu to koszt około 230 tys. zł, z czego 80% kosztów (ponad 183 tys. zł) pokryje dotacja, którą SMZT pozyskało z programu Kultura Cyfrowa 2024 z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Sztolnia Głęboka Fryderyk stanowi główny element Południowego Systemu Sztolniowego w Tarnowskich Górach, który to natomiast wchodzi w skład większego kompleksu kopalnianego i systemu gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach. Obiekt ten należy do historycznej Królewskiej Kopalni oraz w części do Stacji Wodociągowej Staszic, stanowiąc główny element odwadniania tarnogórskich podziemi. To wyjątkowe i cenne dzieło hydrotechniki w 2017 r. dzięki staraniom SMZT zostało wpisane na listę UNESCO. Ten sukces jest efektem wieloletnich prac badawczych członków stowarzyszenia i nie tylko. Zgodnie z Planem Zarządzania światowego dziedzictwa „Kopalnia ołowiu, srebra i cynku wraz z zagospodarowaniem wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach” jesteśmy zobligowani do ochrony, interpretacji, identyfikacji i zrozumienia wartości naszego dziedzictwa oraz przekazanie go przyszłym pokoleniom. Zalecenia Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO jak i Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków ICOMOS również wskazują nam kontynuowanie inwentaryzacji podziemi tarnogórskich, Realizacja tego projektu w znacznym stopniu pomoże nam rozwijać wiedzę na ten temat. Dotychczas ten ważny element tarnogórskich podziemi nie został odpowiednio zinwentaryzowany. Przeprowadzenie takiej dokumentacji jest niezbędne do jego ochrony oraz pozwoli na zdobycie rzetelnej wiedzy dotyczącej naszego dziedzictwa.

ZOBACZ SKANING GŁĘBOKIEJ SZTOLNI FRYDERYK:

NA KOMPUTERACH najlepszy sposób nawigacji / poruszania się po modelu: SETTINGS (w prawym dolnym rogu) – NAVIGATION – FIRST PERSON. Wtedy roller myszki zmniejsza lub zwiększa prędkość, a poruszać można się strzałkami klawiatury.


Dofinansowanie ze środków funduszy promocji kultury

Mogą Cię również zainteresować

14.09.2026
SMZT

Jubileuszowa konferencja SMZT w Tarnogórskim Centrum Kultury

Jednym z głównych punktów spotkania była rozmowa Donata Kirscha i Andrzeja Kanclerza poświęcona „Kruszcowi” – prozie poetyckiej napisanej przez Donata Kirscha w 1976 roku na zamówienie SMZT.
Więcej
02.09.2026
Badania naukowe

Na terenie Tarnowskich Gór wydobywano surowce już w czasach rzymskich

To odkrycie, które rzuca nowe światło na początki działalności górniczej i przemysłowej na ziemi tarnogórskiej. Niektóre ślady dawnego wydobycia surowców na terenie Tarnowskich Gór i Bytomia, zachowane w postaci warpi, pochodzą nawet z II wieku naszej ery. Tymczasem do tej pory przyjmowano, że najstarsze z nich powstały dopiero w XII wieku.
Więcej
13.08.2026
Sztolnia Czarnego Pstrąga

Odwiedź dwa obiekty i skorzystaj z 20% rabatu

Wakacje się kończą? Nie u nas! Przedłużamy sezon i zapraszamy na Srebrny Wrzesień. Kupując bilet do Zabytkowej Kopalni Srebra, otrzymasz kod rabatowy uprawniający do 20% zniżki na bilet do Sztolni Czarnego Pstrąga. Kod rabatowy jest ważny przez cały wrzesień i można go wykorzystać kupując bilety zarówno przez internet, jak i w kasach obiektów.
Więcej
29.07.2026
Zabytkowa Kopalnia Srebra

Skaning kolejnego odcinka podziemi

Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej realizuje kolejny etap cyfrowej inwentaryzacji podziemnych wyrobisk dawnej kopalni ołowiu, srebra i cynku w Tarnowskich Górach. Za pomocą technologii skaningu laserowego 3D udokumentowano następny odcinek historycznych podziemi wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Więcej